Ekologia

Dziura ozonowa

 

Dziura ozonowa to zjawisko polegające na zmniejszaniu się ilości ozonu w stratosferze oraz powiększające się braki ozonu w okolicach biegunów. Ziemię otacza warstwa ozonu i im cieńsza jest ta warstwa, tym większa jest dziura ozonowa.

 

   W drugiej połowie XX wieku mówiono dużo i głośno o fenomenie tzw. Dziury ozonowej. W ostatnich latach sprawa jednak przycichła.

Czym jest i czemu nie mówimy już o dziurze ozonowej?

   W przyrodzie występują naturalne wahania grubości warstwy ozonowej wynikające z wiązaniem się i rozpadaniem ozonu w stratosferze pod wpływem słońca. Grubość warstwy ozonowej zmienia się także wraz ze zmianą szerokości geograficznej. Naturalne zmiany jednak są niewielkie, a to co nazywamy dziurą ozonową zostało okrzyknięte przez badaczy w latach 80. Zmianami o charakterze antropogenicznym. Antropogenicznym, czyli spowodowanym przez człowieka.

   Zachowanie odpowiednio grubej warstwy ozonu wokół ziemi jest istotne, ponieważ warstwa ta chroni nas przed promieniowaniem ultrafioletowym. Promieniowanie to może skutkować zapadnięciami na różne choroby, w tym choroby nowotworowe. Przykładem takiej choroby może być czerniak – rodzaj nowotworu skóry. Warstwa ozonowa chroniąc nas przed promieniowaniem UV ze słońca chroni nas też przed poparzeniami skóry, przedwczesnym starzeniem się skóry oraz spadkiem odporności. Promieniowanie UV może być niebezpieczne również dla oczu i powodować np. zaćmę.

   Braki w warstwie ozonowej zostały przebadane w XX wieku i okazało się, że odpowiedzialność za nie mogła być przypisywana freonom. Freony, inaczej chlorofluorowęglowodory to rodzaj gazów wykorzystywanych w XX wieku do produkcji aerozoli i systemów chłodzenia w lodówkach. Cząstki freonów rozpadają się w ozonosferze na chlor, fluor, węgiel. Chlor powoduje, że cząsteczki ozonu rozpadają się na dwuatomowy tlen. Te reakcje zachodzą do momentu, w którym kończy się chlor albo ozon. Wyjątkowo trudna sytuacja panowała w okolicach podbiegunowych, na Antarktydzie. Tam noc polarna powodowała, że przez dłuższy czas ozon nie był wytwarzany, zanieczyszczenia natomiast sprawiały, że wciąż ulegał on rozpadowi.

Odbudowa warstwy ozonowej

   W obliczu zaobserwowania problemu związanego z dziurą ozonową, postanowiono działać i w 1985 roku podpisano „Konwencję wiedeńską w sprawie ochrony warstwy ozonowej”. Kraje, które ją podpisały zobowiązały się do regularnego prowadzenia pomiarów oraz rezygnacji z freonów. Prawdziwym przełomem było jednak podpisanie Protokołu Montrealskiego. Na jego mocy początkowo 20 krajów zrezygnowało całkowicie z użycia freonów. Do dzisiaj liczba sygnatariuszy Protokołu Montrealskiego wzrosła do 160.

   Zdaje się, że przedsięwzięte działania zaskutkowały i w październiku 2019 roku dziura ozonowa była najmniejsza w historii pomiarów, jak podało NASA. Badania opublikowane w „Nature” oficjalnie potwierdziły, że to właśnie międzynarodowe zobowiązania do rezygnacji z freonów przyczyniły się do stopniowego odbudowywania warstwy ozonowej. Część badaczy uważa też, że do zmniejszenia się dziury ozonowej mogły przyczynić się rekordowo wysokie temperatury w rejonach arktycznych.

   Chociaż cała narracja o dziurze ozonowej zdaje się aktualnie optymistyczna, nie należy zapominać o towarzyszących jej problemach, z którymi jeszcze sobie nie poradziliśmy, na przykład o globalnym ociepleniu. Alarmujące powinno być też to, że produkcja freonów zaczyna ponownie rosnąć, zwłaszcza w regionach przemysłowych Chin. Czy grozi nam ponowne powiększanie się dziury ozonowej? Przy próbie odpowiedzenia sobie na to pytanie powinniśmy zachować czujność tak, aby nie spełniły się najczarniejsze scenariusze.

 

 

Administrator serwisu nie ponosi konsekwencji wynikających z wykorzystania informacji z zakresu wiedzy specjalistycznej zaprezentowanej w serwisie ekup.pl.

x

Zgłoś Sklep

* pola wymagane

  • Wystąpił problem z Twoim zgłoszeniem!
1. Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez administratora portalu ekup.pl, celem realizacji oferowanych usług jak równieżw celach marketingowych.
2. Podaję dane osobowe dobrowolnie i oświadczam, że są one zgodne z prawdą.
3. Zapoznałem(-am) się z regulaminem w zakresie przetwarzania danych osobowych, w tym z informacją o celu i sposobach przetwarzania danych osobowych oraz prawie dostępu do treści swoich danych i prawie ich poprawiania.

Kontakt z Ekup

Wszelkie pytania i uwagi prosimy przesyłać do Biura Obsługi Klienta na adres e-mail: ekup@ekup.pl

Formularz

Kliknij ikonę obok i wypełnij pola obowiązkowe, a następnie kliknikj "Wyślij"
x

Formularz

* pola wymagane

  • Wystąpił problem z Twoim zgłoszeniem!

Dziękujemy za Twoją wiadomość!

1. Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych przez administratora portalu ekup.pl, celem realizacji oferowanych usług jak równieżw celach marketingowych.
2. Podaję dane osobowe dobrowolnie i oświadczam, że są one zgodne z prawdą.
3. Zapoznałem(-am) się z regulaminem w zakresie przetwarzania danych osobowych, w tym z informacją o celu i sposobach przetwarzania danych osobowych oraz prawie dostępu do treści swoich danych i prawie ich poprawiania.